Równowagę konsumenta wyznaczają zasadniczo dwie wielkości: krzywe obojętności oraz linia budżetowa.

Krzywe obojętności przedstawiają wszystkie kombinacje konsumpcji dwóch dóbr, które są dla konsumenta obojętne. Oznacza to, że dana krzywa obojętności charakteryzuje się stałym poziomem zadowolenia. Krzywe obojętności mają 4 podstawowe cechy:
1) mają nachylenie negatywne
2) są wypukłe w stosunku do początku układu współrzędnych
3) nie mogą się przecinać
4) jest ich nieskończenie wiele
Linia budżetowa – oddziela kombinacje osiągalne od nieosiągalnych. Równanie budżetowe ma postać:
DP = Qx * Px + Qy * Py
Gdzie Qx i Qy oznaczają ilość dobra x i y a Px i Py cenę tych dóbr.
Optimum konsumenta, jest to punkt, w którym krzywa obojętności styka się z linią budżetową. Jest to punkt, w którym konsument maksymalizuje zadowolenie z konsumpcji. Znajduje się on wtedy na najwyższej krzywej obojętności, przy danych ograniczeniach budżetowych.

Użyteczność – jest to suma zadowolenia, jaką osiąga indywidualny konsument z konsumowania lub posiadania danego dobra.

Użyteczność całkowita – (UC) jest sumą użyteczności konsumowanej ilości produktów lub usług.

Użyteczność marginalna – krańcowa – (UM)- wyraża zadowolenie konsumenta ze zwiększenia (lub zmniejszenia) konsumpcji danego dobra o kolejną, dodatkową jednostkę
Między ilością konsumowanego dobra a użytecznością, czyli miarą zadowolenia występują zależności:
- Użyteczność całkowita konsumpcji danego dobra rośnie (spada) wraz ze wzrostem (spadkiem)ilości konsumowanego dobra;
- Użyteczność marginalna zmniejsza się (rośnie) wraz ze wzrostem (spadkiem) ilości konsumowanego dobra.

Prawo malejącej użyteczności marginalnej mówi, że zadowolenie z pierwszej konsumowanej jednostki dobra jest znacznie większe aniżeli z kolejnej, drugiej jednostki. W rezultacie przyrosty zadowolenia z konsumpcji mierzone jako użyteczność marginalna zmniejszają się wraz ze wzrostem konsumpcji dobra. Zależność ta jest odwracalna.

Konsument jest suwerennym, racjonalnym podmiotem gospodarczym, podejmującym decyzje odnośnie konsumpcji w oparciu o własne preferencje oraz istniejące ograniczenia obiektywne w postaci dochodów oraz cen rynkowych dóbr. Celem konsumenta jest osiąganie maksymalnego, w ramach danych możliwości, zadowolenia z konsumpcji dóbr, tzn. Konsument opiera proces podejmowania decyzji na zasadzie optymalizacji decyzji.
Głównymi decyzjami konsumentów są decyzje o zakupie dóbr w celu zaspokojenia swoich potrzeb.

Gospodarstwo domowe – konsument, spełnia dwie funkcje ekonomiczne. Z jednej strony dostarcza na rynek zasobów, jakim jest praca ludzka. Za pracę otrzymuje wynagrodzenie, które następnie przeznacza na zakup określonych dóbr. Wynikiem dokonywania zakupów do producentów dóbr dostarczane są środki pieniężne, które znów przeznaczane są między innymi na wynagrodzenia dla pracowników.

Czynnikami determinującymi elastyczność cenową popytu są:
1) Ilość i bliskość substytutów – im więcej substytutów ma dany produkt, i im one są bliższe, tym więcej osób sięgnie po zamienniki, gdy cena danego dobra wzrośnie, stąd tym wyższa będzie elastyczność cenowa popytu
2) Przedział czasu – im dłuższy będzie, tym elastyczność cenowa popytu będzie większa
3) Udział dobra w naszych wydatkach – im większy będzie udział dobra w wydatkach, tym bardziej jesteśmy zmuszeni do ograniczenia jego konsumpcji w przypadku wzrostu ceny, czyli tym większa będzie elastyczność cenowa popytu.

Determinantami elastyczności cenowej podaży są
1) Kryterium czasu – im dłuższy czas, tym elastyczność cenowa podaży jest większa
2) Wzrost kosztów związanych ze wzrostem produkcji – tzn. im niższe są koszty związane ze zwiększeniem produkcji, tym chętniej przedsiębiorcy będą zwiększali produkcję przy wzroście ceny to znaczy, tym bardziej elastyczna będzie podaż.